«Ιστορικής» σημασίας οι επιπτώσεις της τραγωδίας μας...

Της Ζέζας Ζήκου

Θλιβερή και πρωτίστως ταπεινωτική για την Ελλάδα η εικόνα της συνέντευξης των εταίρων δανειστών μας, που ανακοίνωσαν τη συμφωνία «σωτηρίας» της χώρας μας απόντος του Ελληνα πρωθυπουργού. Με περισσό οίκτο, οι κ. Ζαν–Κλοντ Γιουνκέρ, Ολι Ρεν και Κριστίν Λαγκάρντ μάς ενημέρωσαν για το «γενναιόδωρο» πακέτο οικονομικής βοήθειας και «κουρέματος» του χρέους, αγνοώντας πλήρως τον Ελληνα πρωθυπουργό. Οντως πρόκειται για «ιστορικής» σημασίας ταπείνωση από τους δανειστές μας στο πολιτικό σύστημα της χώρας, με πελώριες ευθύνες για την οικονομική μας τραγωδία. Αλλά μας διέσωσαν, όντως, από μια άτακτη χρεοκοπία.

Στο δέλτα της διαφθοράς και της αδιαφάνειας.

Του Παντελή Μπουκάλα

Θλιβερές πρωτιές, απαράδεκτες: Στους χειρότερους της Ευρώπης αλλά και του πλανήτη συγκαταλέγεται η χώρα μας όσον αφορά την καταπολέμηση της διαφθοράς, στους χειρότερους και ως προς τη διαφάνεια.

Ο Κάφκα, το κλουβί και το πουλί.

Tου Παντελή Μπουκάλα
Οσο καιρό ακούγεται έντονη και από πολλές πλευρές η προπαγάνδα για τα αγαθά που κομίζει στον τόπο μας το Μνημόνιο, με τους τροϊκανούς στο ρόλο των Αγιοβασίληδων, και για τη μεγάλη ευκαιρία που καλοκάγαθα και γενναιόδωρα μας χαρίζουν, μια εσωτερική φωνή επιμένει να συλλαβίζει πάλι και πάλι έναν από τους περίφημους αφορισμούς του Φραντς Κάφκα, μήπως και σκεπάσει τον ψευδαισθησιογόνο θόρυβο: «Ενα κλουβί βγήκε σε αναζήτηση πουλιού». Ακόμα μια φορά, για να φανεί το βάθος του σαρκασμού, τυπικά καφκικού: «Ενα κλουβί βγήκε σε αναζήτηση πουλιού».

Διά Βίου Παθήσεως.

Tου Παντελή Μπουκάλα

Δεν υπήρξε υπουργός στη μεταπολίτευση, της Ν. Δ. ή του ΠΑΣΟΚ, του νυν πρωθυπουργού συμπεριλαμβανομένου, που να μην ονειρεύτηκε να απαθανατίσει το όνομά του ταυτίζοντάς το με μια μεταρρύθμιση, με έναν νόμο που «θα άλλαζε για πάντα το τοπίο».

Εάν αυτό είναι η δημοκρατία...

Του Παντελή Μπουκάλα
Ένα από τα εξαιρετικά βιβλία του σπουδαίου Ιταλού συγγραφέα Πρίμο Λέβι, που έζησε τον εφιάλτη των ναζιστικών στρατοπέδων συγκέντρωσης, έχει τον τίτλο «Εάν αυτό είναι ο άνθρωπος», αν είναι δηλαδή ένα ψυχρό κτήνος που εξοντώνει μαζικά και με τη συνδρομή της επιστήμης ομοίους του απλώς επειδή τυχαίνει να είναι άλλης φυλής, «τιποτένιας». Οσα συμβαίνουν στην Ελληνική Νομαρχία ενάμιση χρόνο τώρα καθιστούν υποχρεωτική κάποια προσαρμογή του τίτλου, ώστε να ταιριάζει με όσα υφιστάμεθα: «Εάν αυτό είναι η δημοκρατία», λοιπόν. Αυτό είναι πια το δικό μας ερώτημα, η αγωνία, ο φόβος.

Ο χαμηλός πήχυς του δημοψηφίσματος

Του Παντελη Mπουκαλα
Ωστε λοιπόν οι εκλογές είναι καταστροφική περιπέτεια για τον τόπο, ενώ, αντίθετα, ένα δημοψήφισμα θα μας δώσει γεύση άμεσης δημοκρατίας, σαν εκείνη την εξαιρετική της ηγεμονικής διαδοχής στο ΠΑΣΟΚ, οπότε, σύμφωνα με τον προπαγανδιστικό θρύλο, ένα εκατομμύριο άνθρωποι υπερψήφισαν τον Γ. Α. Παπανδρέου. Ετσι τουλάχιστον ισχυρίστηκε στη Βουλή ο π. πρωθυπουργός (με το «π.» να σημαίνει παραιτηθείς ή πρώην) ή ημιπρωθυπουργός ή υ.δ.κ. πρωθυπουργός (πρωθυπουργός υπό διπλή κηδεμονία, εσωτερική, από τον άλλο ημιπρωθυπουργό, τον κ. Βενιζέλο, και εξωτερική, από τους τροϊκανούς).

Χημική δημοκρατία

Του Παντελή Μπουκάλα
Ένας φράχτης από σίδερο και πλεξιγκλάς, εισηγμένος από τη Γαλλία και όχι μεταφερμένος από τον Εβρο, να αποκλείει τη Βουλή, θαρρείς και η Βουλή είναι ένα σκέτο κτίριο, με ωραία γραφεία διανομής προνομίων και απολαβής τους (και για να μη μας πιάσει πάλι η ομφαλοκεντρική μας γκρίνια, αυτά δεν  «γίνονται μόνο εδώ»:

Στο κενό της ανεργίας

Του Παντελή Μπουκάλα

Κάτι παραπάνω θα ήξερε λοιπόν ο κ. Ολι Ρεν όταν μας ευχόταν, πέρυσι Μάρτιο μήνα, «καλό κουράγιο», και μάλιστα ελληνιστί, μην τύχει και δεν κατανοήσουμε τη συμπόνια του. Η αλήθεια είναι ότι τη συμπόνια τους μας τη δείχνουν συχνά οι Ευρωπαίοι εταίροι και οι πιστωτές μας, αλλά και οι φιλεύσπλαχνοι κυβερνήτες μας, που δεν παραλείπουν να μας επαινούν για την καλή μας προσπάθεια και τις τόσες θυσίες μας.

«Ντυμένοι φίλοι»...

Του Παντελή Μπουκάλα

Όλοι θέλουν το μερτικό τους, κι όσο πιο μεγάλο γίνεται. Και όλοι επιχειρούν να δώσουν το «σωστό περιεχόμενο» και την «ορθή κατεύθυνση» στην επανάσταση των Αιγυπτίων, αλλά και ευρύτερα του αραβικού κόσμου, περιεχόμενο και κατεύθυνση που αναγνωρίζονται σαν ορθά και φρόνιμα υπό μία αυστηρή προϋπόθεση: να ταιριάζουν με τις επιδιώξεις των ενδιαφερομένων και να τις υπηρετούν.

Οχι άλλοι «αντιεξουσιαστές στην εξουσία»

Tου Παντελη Μπουκαλα

Tετάρτη, 7 Οκτωβρίου του 2009. Στο πρώτο Υπουργικό Συμβούλιο της νέας κυβέρνησης, μετά τη νίκη του ΠΑΣΟΚ στις εκλογές της 4ης του μηνός, ο κ. Γ. Α. Παπανδρέου, πιθανόν επηρεασμένος και από το γεγονός ότι κατέρριπτε ένα ρεκόρ μάλλον παγκόσμιο (τρίτος πρωθυπουργός από την ίδια οικογένεια, σε ευθεία διαδοχή) και δείχνοντας έτοιμος να ξαναδοξάσει την επαγγελία που είχε συνοψιστεί στο σύνθημα «το ΠΑΣΟΚ στην κυβέρνηση, ο λαός στην εξουσία», είπε και το εξής παραμυθητικό: «Είμαστε οι ενδιάμεσοι μεταξύ του πολίτη και της διοίκησης. Είμαστε αντιεξουσιαστές της εξουσίας». Κι ο λόγος του, που δικαίωνε όσους επιμένουν ότι στην ιστορία της πολιτικής ρητορικής πρέπει να υπάρξει ολόκληρο κεφάλαιο αφιερωμένο στη σχολή του παπανδρεϊσμού, έγινε πρωτοσέλιδος τίτλος, αφορμή για δεκάλεπτες «σημειολογικές» αναλύσεις στην τηλεόραση και κυρίως αιτία για να ταραχτούν τα φαντάσματα του Μπακούνιν, του Κροπότκιν και του Ντουρούτι.

Η επόμενη μέρα...

Tου Παντελή Μπουκαλα

Πολλά ειπώθηκαν κι ακόμα περισσότερα θα ειπωθούν τις επόμενες ημέρες, με αφορμή όσα συνέβησαν στη Νομική. Μακάρι να είναι και περισσότερο μετρημένα· μακάρι να μη σφραγίζονται από την καθοδηγητική τηλεοπτική μονοφωνία που μάλλον εύκολα, και σαν έτοιμη από καιρό, επικράτησε, επιχειρώντας μάλιστα να αλλάξει και την περιθρύλητη ατζέντα: από το μεταναστευτικό στο άσυλο, δηλαδή στην (τόσο επιθυμητή από μεγάλη μερίδα του κομματικού συστήματος και του Τύπου) κατάργησή του.

Προπάντων ιεράρχηση

Tου Παντελη Μπουκαλα Γειτόνισσά μας είναι η Ιταλία, γειτόνισσά μας και η Αλβανία και μάλιστα πιο κοντινή - και όχι μόνο γεωγραφικά· εκατοντάδες χιλιάδες Αλβανοί ζουν εδώ, εδώ επίσης έχουν μετοικήσει περίπου τα μισά μέλη της ελληνικής μειονότητας, ενώ δεν είναι λίγοι όσοι Ελληνες έχουν οικονομικά και άλλα συμφέροντα στην Αλβανία, με τις εκεί επιχειρήσεις τους. Ωστόσο, η Αλβανία σαν είδηση είναι σπανιότερη και από τις ειδήσεις τον Αύγουστο, τουλάχιστον την εποχή που είχε κάποια ισχύ ο γνωστός και ούτως ή άλλως υπερβολικός αφορισμός του Ουμπέρτο Εκο. Ακόμα και οι τρεις σκοτωμένοι στη διαδήλωση της περασμένης Παρασκευής στα Τίρανα δεν κρίθηκαν επαρκείς ώστε να αναβαθμιστεί το συμβάν στην κλίμακα ενδιαφέροντος των ελληνικών Μέσων.

Οι αρσιμπαρίστες της Εθνικής

Tου Παντελή Μπουκαλα

Για τα διόδια γκρινιάζαμε από χρόνια. Για την υψηλή συχνότητα με την οποία φυτεύονται στο εθνικό δίκτυο, για το ύψος του αντιτίμου, για το γεγονός ότι πληρώναμε για δρόμους που παρέμεναν σκοτώστρες ή προπληρώναμε για άλλους που θα κατασκευάζονταν κάποτε κάπου αλλού, γινόμασταν, δηλαδή, αθέλητοι χρηματοδότες της «ανάπτυξης» άπληστων ιδιωτικών κορβανάδων. Και γκρινιάζαμε ο καθένας μόνος του, μετρώντας τα ψιλά μας, ή στην παρέα μας.

Δεν αποφασίζουν, απλώς διατάζουν

Του Παντελή Μπουκάλα

Στην Ισπανία οι κυβερνώντες επέβαλαν με βασιλικά διατάγματα τα σκληρά μέτρα τους. Στην Αγγλία την ανάγκη της λιτότητας την κήρυξε, στο τελετουργικό που έχει κληροδοτήσει η εκεί παράδοση, η βασίλισσα, για τη μεγαλειότητα της οποίας, προφανώς, όσα διάβαζε ήταν άδεια από οποιοδήποτε απτό νόημα. Για τον ηγεμόνα Μπερλουσκόνι και τον αυτοκρατορικών φαντασιώσεων Σαρκοζί δεν τίθεται πρόβλημα: η αγωνία τους αφορά αποκλειστικά τις συνέπειες των εξαγγελιών τους στη δημοτικότητά τους, άρα και τα νέα επικοινωνιακά τεχνάσματα που οφείλουν να επινοήσουν.

Εμείς όμως εδώ, και μολονότι ορισμένοι κακεντρεχείς επιμένουν πως η δημοκρατία μας τείνει να εκφυλιστεί σε ονομαστικώς κληρονομική, ούτε βασιλιά ή βασίλισσα διαθέτουμε ούτε καβαλιέρε ή κατά φαντασίαν αυτοκράτορα. Εμείς είμαστε η χώρα της «ανοιχτής διακυβέρνησης» (και δη της ηλεκτρονικής, για την οποία συστήσαμε ολόκληρο υπουργείο, προς αποθέωση της νεωτερικότητας του φαίνεσθαι). Είμαστε η χώρα του «κοινωνικού διαλόγου», αφού παρέχουμε στους αδύναμους «εταίρους» το δικαίωμα να συμφωνήσουν ή κατά 99% με τις προτάσεις μας ή κατά 100%.

Είμαστε η γενέτειρα των «ανοιχτών στον λαό υπουργικών συμβουλίων», οι κοπιώδεις εργασίες των οποίων λήγουν μόλις αποσυρθούν οι κάμερες που καλούνται για να καταγράψουν τον πρωθυπουργικό μονόλογο και τα υποτακτικά υπουργικά χαμόγελα. Και είμαστε βέβαια η κοιτίδα της «άμεσης δημοκρατίας» (αμεσοδημοκρατικά δεν έλαβε το δακτυλίδι ο κ. Γ. Παπανδρέου τω καιρώ εκείνω;) και ο παράδεισος της αξιοκρατίας· δεν μας πήρε ένα εξάμηνο ο ενδελεχής έλεγχος των διαδικτυακών βιογραφικών ώσπου να πιστοποιήσουμε ότι οι καλύτεροι για γενικοί γραμματείς υπουργείων είναι όσοι και πρέπει και συμφέρει να είναι οι καλύτεροι, δηλαδή οι δικοί μας;

Οπότε; Οπότε ούτε με βασιλικά διατάγματα ή διαγγέλματα κυβερνούμε ούτε την απεχθή φόρμουλα «αποφασίζουμε και διατάσσουμε» ενστερνιζόμαστε, για τον απλό λόγο ότι δεν αποφασίζουμε εμείς. Αλλοι αποφασίζουν, οι συντάκτες του μνημονίου, οι επιτηρητές μας.

Το αποσαφήνισε άλλωστε στη Βουλή η κυβέρνηση, όταν ψηφιζόταν το εν λόγω παρασύνταγμα. Το αποσαφήνισε εκ νέου όταν έσπευσε να νομιμοποιήσει τη μέθοδο των «υπουργικών αποφάσεων» (λόγω του «επείγοντος χαρακτήρα» των πραγμάτων...), διά των οποίων ο κ. Λοβέρδος δικαιούται να ρυθμίζει τη μοίρα μας ερήμην της Βουλής και κατόπιν να περιφέρεται στα κανάλια για να ανακουφίζεται αυτοψυχαναλυόμενος δημοσίως. Και το ξεκαθάρισε τελεσίδικα με το προεδρικό διάταγμα για τα εργασιακά, με το οποίο ανατρέπεται βιαιότατα η κοινωνική δομή. Αλλά πού το πρόβλημα; Οι διαμαρτυρόμενοι μπορούν πάντοτε να στέλνουν τις ενστάσεις τους στο open government.pasok.gr. Θα ληφθούν σοβαρά υπόψη.

Ιστορίες του Κυρίου Κ.

Tου Παντελη Μπουκαλα

Επειδή η εξουσία, η μικρή και η μεγάλη, δεν τα πάει καλά με τη μνήμη, καταφεύγει σε γιατροσόφια. Στην αρχαία Ρώμη, ας πούμε, ο νομενκλάτωρ, ο ονοματολόγος όπως μεταφράζεται στα λατινοελληνικά λεξικά, ήταν ένας δούλος επιφορτισμένος με το εξής σοβαρότατο καθήκον: Συνόδευε τον άρχοντα κύριό του στις εξόδους του και του ψιθύριζε εγκαίρως το όνομα όσων συναντούσε στους δρόμους. Ετσι ο αφέντης χαιρετούσε τους ανθρώπους με τους οποίους συναπαντιόταν κατονομάζοντάς τους κι εκείνοι, χαρούμενοι και περήφανοι που τους γνωρίζει ένας προεστός, του όφειλαν αιώνια ευγνωμοσύνη, η οποία θα μπορούσε να μεταφραστεί και σε ψήφο, αν ο ευγενικός άρχων πολιτευόταν. Νομενκλάτορες αυτού του είδους δεν έχουμε στις μέρες και στα μέρη μας, από νομενκλατούρα πάντως άλλο τίποτα, από κομματικούς αξιωματούχους δηλαδή που είδαν τα οικογενειακά τους οικονομικά να παίρνουν το δρόμο της προκοπής (ο οποίος δεν ταυτίζεται αναγκαστικά με τον μυθικό δρόμο της αρετής) ενόσω οι ίδιοι υπηρετούσαν με ανιδιοτελές πάθος την πεφιλημένη πατρίδα.
Οι νέου τύπου νομενκλάτορες, τμήμα γερό και πολυπλόκαμο του πολιτικού συστήματος, δεν πέφτουν από τον ουρανό αιφνιδιαστικά ούτε φυτρώνουν από τη γη. Ενηλικιώνονται μέσα σε κομματικούς οργανισμούς, κάποια στιγμή τους εκχωρείται από την ηγεσία ένας μικρός θώκος σαν ανταμοιβή για τον κομματικό τους πατριωτισμό, δημιουργούν τον προσωπικό τους μηχανισμό, πολιτεύονται, αναρριχώνται, γίνονται τελικά μέλη της αυλής του αρχηγού και «αναντικατάστατοι», κι ας μην έχουν δουλέψει εκτός κόμματος ούτε μια βδομάδα στη ζωή τους, ας μην έχουν φανερώσει δηλαδή καμία άλλη αξιοσύνη πλην της κομματικής ευπείθειας και της ικανότητάς τους να κολακεύουν τον ηγέτη. Και ο ηγέτης δεν παύει να τους ανταμείβει με όλο και κρισιμότερους θώκους, όλο και και αποδοτικότερους (για την πατρίδα και πάλι, εννοείται). Γιατί και αυτοκράτορες μπορεί να μη διαθέτουμε στις μέρες μας (αν και ουδέποτε μας έλειψαν οι βέβαιοι ότι κυβερνούν ελέω Θεού), αυλές και αυλικούς όμως έχουμε. Οπως είχαμε, έχουμε και θα συνεχίσουμε να έχουμε ηγέτες που διεκδικούν σαν αυτονόητο το δικαίωμά τους να κυβερνούν σαν Ανεύθυνοι Αρχοντες, βασιζόμενοι σε κάποιον άγραφο πλην πανίσχυρο (καθότι εθιμικό) Νόμο Περί Μη Ευθύνης Πρωθυπουργών.
Ενας τέτοιος άρχων, ένας τέτοιος πρωθυπουργός υπήρξε ο Κύριος Κ., αλλά και ο επόμενός του στο πρωθυπουργικό αξίωμα, Κύριος Κ. κι αυτός: Κώστας Για να μην τους συγχέουμε, τον δεύτερο ας τον αποκαλούμε Κύριο Κ.Κ. (δεύτερος υπήρξε έτσι κι αλλιώς, μετά τον πρώτο Κ.Κ. του κόμματός του). Ο Κύριος Κ. λοιπόν έχει να καυχάται ότι απόλαυσε τη μακροβιότερη πρωθυπουργία στην ιστορία της χώρας μας: οχτώ χρόνια και δύο μήνες. Στόχος του, ρητός και κατηγορηματικός, ήταν ο «εκσυγχρονισμός του κράτους» και η «ισχυρή Ελλάδα». Ο Κύριος Κ.Κ. κυβέρνησε επί πεντέμισι χρόνια, εισάγοντας το θεσμό τού πρωθυπουργεύειν δι’ αντιπροσώπου (του κ. Ρουσόπουλου συγκεκριμένα) ώσπου καταπονήθηκε από την πολλή επανάληψη της ευθυνολογίας και κήρυξε πρόωρες εκλογές με τον οικουμενικώς καινοφανή στόχο να τις χάσει. Ως τότε ο στόχος της «νέας διακυβέρνησής» του, ρητός και κατηγορηματικός, ήταν η «επανίδρυση του κράτους» και η «ηθική Ελλάδα». Τώρα, επειδή της ιστορίας της αρέσει να σαρκάζει και να αυτοσαρκάζεται, τόσο ο εκσυγχρονίσας και ισχυροποιήσας όσο και ο επανιδρύσας και ηθικοποιήσας βρίσκονται αντιμέτωποι με το ίδιο ερώτημα-πρόβλημα: να πάνε (για εξηγήσεις, όχι για απολογία) στις Εξεταστικές Επιτροπές της Βουλής που ερευνούν όσα από τα πράσινα, γαλάζια και γαλαζοπράσινα σκάνδαλα έγιναν γνωστά ή να οχυρωθούν ο μεν πρώτος στην ήδη διατυπωθείσα άρνησή του, ο δε δεύτερος στην πυθαγορείων προδιαγραφών σιωπή που επέλεξε αφότου ανακουφίστηκε από το βάρος της έστω δι’ αντιπροσώπου πρωθυπουργίας; Να διευρύνουν δηλαδή το παλαιό δόγμα, σύμφωνα με το οποίο «οι πρωθυπουργοί δεν πάνε στα δικαστήρια», στη μορφή «οι πρωθυπουργοί δεν πάνε στις Εξεταστικές» και να προτιμήσουν την αποχή και την απόσταση, σαν αδιάφοροι τρίτοι παρατηρητές; Ή να αναλογιστούν ότι βαρύτερη από οποιοδήποτε αξίωμα, του υπουργού, του πρωθυπουργού, του Προέδρου της Δημοκρατίας ακόμα, είναι η αξίωση των πολιτών, μαζικά και επίμονα εκφρασμένη, να πληροφορηθούν αρμοδίως και επισήμως πώς πήγαν στράφι τόσα εθνικά στοιχήματα και εθνικά οράματα (έτσι δεν τα ονομάτιζαν οι ίδιοι οι εισαγωγείς τους;), πώς οι αυλές των ηγεμόνων κατάντησαν περιβόλια για να θρασομανούν όλα τα άνθη του κακού, πώς, τελικά, η εκσυγχρονισμένη και επανιδρυμένη και ισχυρή και ηθική Ελλάδα κατάντησε οικονομικά χρεοκοπημένη και ηθικά απαξιωμένη επί των ημερών τους και λόγω των ημερών τους;
Χρηματιστήριο, Ζίμενς, Βατοπέδι, Ομόλογα (να δούμε πότε θα προστεθεί και το όνομα των Ολυμπιακών στην ακολουθία των σκανδάλων). Διαφθορά, διαπλοκή, χρηματισμός, κατασπατάληση του δημόσιου πλούτου, μικροκομπίνες για να ξεγελάσουμε τους «κουτόφραγκους», μεγάλες κομπίνες για να εξυπηρετήσουμε τους κομματικούς και προσωπικούς μας φίλους. Ολα τούτα δεν έγιναν στο κενό ούτε και συνέβαιναν δίχως να αφήνουν ίχνη ορατά σε όσους ήθελαν να τα δουν. Αλλά φαίνεται πως οι κυβερνήτες μας, οι πρωθυπουργοί της χώρας, ο Κύριος Κ. και ο Κύριος Κ.Κ., χρειάζονταν κάποιον νομενκλάτορα σαν εκείνους της αρχαίας Ρώμης για να τους κατονομάζει τα πρόσωπα του εξουσιάζοντος περιγύρου τους αλλά και να τους προσδιορίζει τα ατοπήματα των στελεχών τους. Οι ίδιοι, απασχολημένοι με τα μεγάλα και τα υψηλά (τον Εκσυγχρονισμό και την Επανίδρυση), δεν μπορούσαν ή δεν επιθυμούσαν να δουν πώς εκσυγχρόνιζαν το πελατειακό σύστημα ή το σύστημα των προμηθειών κάποιοι υφιστάμενοί τους, πώς επανίδρυαν το καθεστώς της λοβιτούρας ή πώς, πολύ απλό, προλάβαιναν να πλουτίσουν σε σύντομο χρονικό διάστημα άνθρωποι που μακριά από την ασφάλεια του κομματικού τους σωλήνα θα κρίνονταν ανεπαρκείς και δύσκολα θα έβρισκαν σοβαρή δουλειά.
Βεβαίως και εκμεταλλεύτηκαν την «αποστασιοποίηση» των προϊσταμένων τους (αριστοκρατικής κοπής στον πρώτο Κύριο Κ., λαϊκότροπης στον δεύτερο) οι σκανδαλοποιοί υφιστάμενοί τους, καθώς και τη φραγή ενημέρωσης προς τα υψηλά δώματα - χονδρικώς, ο κ. Καραμανλής, όταν είπε-δεν είπε εκείνο το «mea culpa» για το Βατοπέδι, μας έδωσε να καταλάβουμε πως ούτε εφημερίδες διάβαζε επί μήνες ούτε τηλεόραση έβλεπε (εκτός, υποθέτω, αν έπαιζε ο Παναθηναϊκός). Οταν όμως ένας υπουργός ενδίδει ασμένως στη «χορηγία» της Ζίμενς (για τις σπουδές των παιδιών του) ή στον πειρασμό των οφσόρ εταιρειών (κι αυτός για το καλό των παιδιών του), υποχρεωνόμαστε να πιστέψουμε ότι δεν ποντάρει αποκλειστικά στο νόμο περί ανευθυνότητας υπουργών και στη μηχανή της παραγραφής αλλά και στην πρωθυπουργική αμεριμνησία ή αδιαφορία ή κατανόηση και μεγαλοθυμία ή αβελτηρία. Πώς να επιλέξουμε εμείς κάτι απ’ όλα αν δεν ακούσουμε, επιτέλους ειλικρινείς, τους Κυρίους Κ. που μας κυβέρνησαν;

Στο ταμείο «πατριωτισμού» ( Γιατί να πληρώσουμε εμείς για την οικονομία που βούλιαξαν αυτοί; )

Tου Παντελη Μπουκαλα
Φυσικά και υπάρχει, σε όλους τους λαούς, ένας πατριωτισμός αυθόρμητος, άδολος, ανιδιοτελής, που δεν χρειάζεται κηρύγματα στραταρχών ή ιεραρχών για να εκδηλωθεί και επιπλέον ούτε αυτοθαυμάζεται ούτε διαλαλεί τις αρετές του για να αποσπάσει εγκώμια και τόκους κάθε είδους. Αλλά, επίσης φυσικά, υπάρχει πάντοτε δίπλα του και ο αδερφός του, δίδυμος πλην νόθος, που ψεύδεται και καιροφυλακτεί, για να εκμεταλλευτεί και να μετατρέψει σε ισχύ και χρήμα τόσο την αυθεντική φιλοπατρία των αγαθών (ή ηλιθίων, όπως αποκαλούνται σε ευθύτερη γλώσσα) όσο και την ηρωικογλυκερή ρητορική του δικού του κίβδηλου αυτοθυσιαστικού πνεύματος. Σε τούτα τα μέρη, όπου πάντως, σε χρόνους παλαιούς, αναπτύχθηκε από φιλοσόφους και ποιητές η ωραία πίστη ότι πατρίδα του ανθρώπου είναι ο κόσμος, το πιο συνηθισμένο είναι να βλέπουμε τον ειλικρινή πατριωτισμό να στραγγαλίζεται αργά ή γρήγορα από τον νόθο και υστερόβουλο, ο οποίος και θριαμβεύει. Στο τέλος, και σχεδόν νομοτελειακά, επικρατούν και μοιράζονται τις δάφνες (και τους θώκους) οι απόντες, οι καιροσκοπήσαντες, όπως και να τους πούμε, μηδίσαντες, Κουίσλιγκ, μαυραγορίτες κ. ο. κ. Ποτέ δεν έλειψαν όλοι ετούτοι, ούτε καν στις κορυφαίες στιγμές όπου υποτίθεται ότι η ενότητα δεν επέτρεπε εξαιρέσεις. Το 1940 δεν είναι μακριά. Τα τύμπανα της πανεθνικής ενότητας και της γενικής συστράτευσης τα ακούμε και τώρα, από πολιτικούς αρχηγούς, μεγαλοδημοσιογράφους που φέρονται σαν κάτι παραπάνω και από πολιτικοί αρχηγοί, τραπεζίτες που κερδοσκόπησαν συμφώνως τω νόμω, αφού ο μόνος νόμος είναι ο νόμος της αγοράς (κι όχι βέβαια «ο νόμος του εργάτη», «του αγρότη» και λοιπά παραμυθητικά ή παραμυθένια), ιερωμένους που δέονται υπέρ των πενήτων γονατισμένοι οι ίδιοι από το βάρος των τιμαλφών που φέρουν... «Δώστε και σώστε», αυτό είναι είναι το μήνυμα, η εντολή μάλλον, όχι και τόσο καινοφανής είναι η αλήθεια, αφού με το χούι που έχουν οι κυβερνήσεις να παραδίδουν η μια στην άλλη «καμένη γη», οι υπέρ εθνικής σωτηρίας εκκλήσεις ακούγονται ανελλιπώς, απλώς ανεβοκατεβαίνει ο μελοδραματικός τόνος.

Αν όντως «βουλιάζουμε», όπως διατείνονται όσοι επιμένουν ότι γνωρίζουν κάτι περισσότερο από τον «χοντρολαό», εντάξει, να συστρατευτούμε, μονίμως φανταράκια υπό τας διαταγάς των μονίμως στρατηγούντων. Αλλά αν βούλιαξε το καράβι, το βούλιαξαν όλοι μαζί; Η ισότητα στην ευθύνη της πληρωμής δεν προϋποθέτει την ισότητα στην ευθύνη της καταστροφής; Δηλαδή, σε γλώσσα ευθύτερη, πάλι πρόσχημα και ευκαιρία θα καταντήσει η «ανάγκη πατριωτισμού», οικονομικού εν προκειμένω, όπως τον ζωγραφίζουν όσοι στο προαναφερθέν καράβι υπήρξαν καπεταναίοι και όχι ταπεινοί κωπηλάτες και τώρα, αφού τα ’καναν θάλασσα, νίπτουν τας χείρας τους στην ίδια αυτή θάλασσα; Πάλι οι ήδη σαπρόπλουτοι θα σταθούν στο ταμείο του πατριωτισμού για να ανταμειφθούν που τάχα εκπληρώνουν το χρέος τους, δι’ αντιπροσώπων βέβαια, ως συνήθως; Είναι σαν ν’ ακούς κηρύγματα υπέρ του πνευματικού βίου από φανατικούς σαρκόφρονες.